بنای شهر لاهیجان به "لاهیج ابن سام ابن نوح " نسبت داده می شود. این شهر، در گذشته "دارالاماره" یا "دارالامان" و سپس "لاهیجان المبارك" خوانده می شد.

لاهیجان در سال 705 ه . ق به دست اولجایتو فتح شد و امیر تیمور به آن لشكر كشید. پس از تیمور، سید امیر بیك و اعقاب وی – از سادات كیانی – بر شهر لاهیجان حكومت كردند.   پس از سقوط حكمرانان كیانی، حاكمان صفوی در این شهر حكومت كردند. از حوادث ناگوار و مهم در تاریخ لاهیجان، طاعون در سال 703 هـ . ق، آتش سوزی سال 850 هـ . ق، لاهیجان و اشغال آن توسط روس ها در سال 1725 میلادی است. در سال 1230 هـ . ق لاهیجان دچار زلزله شد و در سال 1246، بار دیگر طاعون در آ ن كشتار كرد.

لاهیجان یكی از مراكز اصلی جنبش جنگلی ها بود. در حال حاضر لاهیجان یكی از شهرهای زیبای استان با امكانات فراوان جهانگردی است.

مراکز تاریخی و باستانی

خانه قدیمی محمد صادقی

از بناهای مسكونی دوره قاجاری است كه در بافت قدیمی شهر لاهیجان قرار دارد. اتاق های آن دارای تزئینات نقاشی و گچ بری می باشد، تزئینات این بنا بسیار ظریف و استادانه اجرا شده و مشخصه معماری مسكونی دوره قاجار در گیلان است.

آرامگاه شیخ زاهد گیلانی

این بنای تاریخی در بیرون شهر لاهیجان و در روستای شیخانه ور، بر سر راه لاهیجان به لنگرود واقع شده است و به تاج الدین ابراهیم، ملقب به شیخ زاهد گیلانی تعلق دارد.  تنها كتیبه موجود این بنا، به خطی نه چندان خوش روی صندوق چوبی قدیمی مزار شیخ است كه تاریخ 832 هـ . ق دارد. سبك معماری این اثر ویژگی های قرن هشتم یا نهم را نشان می دهد.

آرامگاه میر شمس الدین لاهیجی

این بنا در داخل شهر لاهیجان واقع شده و آرامگاه میر شمس الدین از معارف زمان شاه اسماعیل اول صفوی است. بنا یادگاری از دوره صفوی است كه در كتیبه های آن اشاره ای به تاریخ بنا نشده است، ولی سنگ قبر آرامگاه تاریخ 1017 ه . ق را دارد.

آرامگاه كاشف السلطنه

حاجی محمد میرزا معروف به كاشف السلطنه نخستین كسی است كه كشت چای را در گیلان مرسوم كرد و امروزه از بركت ابتكار و تلاش اوست كه هزاران چایكار گیلانی با كشت این محصول با ارزش، زندگی خود را تأمین می كنند. وی در راه بوشهر در یك حادثه رانندگی كشته شد. آرامگاه وی در شهر لاهیجان برفراز تپه ای مشرف به باغ های چای كه كوه بیجار نامیده می شود، ساخته شده است.

پل خشتی لاهیجان

در انتهای محله "پردسر" بر رودخانه "سیم رود" پل آجری استواری با پنج چشمه جلب نظر می كند. چشمه میانی پل از چشمه های دیگر بزرگتر است. طول پل 15 متر و سطح آن سنگفرش است.

پل خشتی تجن گوكه لاهیجان

این پل آجری دوره قاجار دو چشمه با تاق های جناغی دارد. در دو پایه كناری پل دو اتاق كوچك و در پایه میانی آن نیز اتاق كوچك دیگری برای استراحت و اطراق كاروانیان ساخته شده است. طول پل 60 متر و عرض آن 25/ 4 متر و ارتفاع آن از وسط تیزی تا سطح رودخانه 30/6 متر است.

تی تی كاروانسرا

در كـناره راسـت رودخانـه نسیـم رود در مـسیر راه لاهـیجان بـه دیلـمان، یك كاروانسرای قدیمی كه از سنگ های رودخانه و آجر و گچ ساخته شده است، به چشم می خورد كه به دوره صفوی تعلق دارد. بانی كاروانسرا "تی تی خانم" عمه یكی از شاهان صفوی است. با توجه به محدود بودن تعداد كاروانسرا در گیلان، این بنا می تواند اطلاعات مورد نیاز را در مسیرهای كاروان رو و قدیمی گیلان در اختیار محققان قرار دهد.

جاذبه های طبیعی

تالاب امیر كلایه (شیخ علی كل)

این تالاب كه در گذشته آن را "شاله كل" هم می نامیدند، در بخش "شیر جوپشت" در شمال لاهیجان و در 28 كیلومتری شمال غربی لنگرود، در نزدیكی جاده بندر كیاشهر به لنگرود قررا دارد. تالاب  در حدود 1100 هكتار مساحت دارد و عمق متوسط آن 85/1 متر است.

اماکن زیارتی و مذهبی

بقعه چهار پادشاهان

این بقعه در محله میدان لاهیجان قرار دارد و ابتدا آرامگاه سید خرم كیا (مقتول در سال 647 ه . ق) بوده است، اما بعدها دیگر سادات زیدی كیایی را نیز كه در سال 791 ه . ق در جنگ رشت كشته شده اند، در كنار گور وی به خاك سپرده اند.  قدیمی ترین صندوقچه ای كه در این بقعه وجود دارد در سال 791 ه . ق و جدیدترین آنها در سال 1015 ه . ق ساخته شده است. نمای دیوار شمالی با صحنه های مذهبی نقاشی شده اند.

آرامگاه بابا ولی ( قادر پیغمبر)

در روسـتای بابا ولی دیـلمان، بـنایی چهـارگوش قـرار دارد كه در اضلاع شمالی، شرقی و جنوبی آن ایوان های ستون دار چوبینی وجود دارد.  این بقعه، همانند بسیاری از آرامگاه های شمال ایران، نقاشی های مذهبی دارد و پوشش بام آن از سفال است. در ایـوان بقعه، سنگ قبرهایی كار گذاشته شده كه كنده كاری های زیبایی دارد. یكی از آنها با تاریخ 995 ه . ق به “السعید الشهید پیری بیك بن پیری بیك"، و دیگری با تاریخ 1014 ه . ق به "استاد القابل نادعلی بیك خلیفه بن سعادت آیین … سید عبی بیك …" تعلق دارد. در ایوان شرقی نیز سنگ قبری به تاریخ 998 ه . ق متعلق به "مهدی قلی بن حمزه بیك شاه عود" قرار دارد.

آرامگاه امامزاده میر شمس الدین

این آرامگاه در محله اردو بازار لاهیجان قرار دارد و یكی از بناهای پر نقش و نگار استان محسوب می شود. بالای تاق نماهای هشت گانه بنا، میان دو حاشیه گچ بری شده، قصیده ای 15 بیتی با خط نستعلیق خوش گچ بری شده است كه در آن نامی از میر شمس الدین و یادی از عباس نامی شده كه دومی در دوران ناصرالدین شاه، این آرامگاه را بنا كرده است. سقف بنا آیینه كاری شده است؛ در سمت شرق آرامگاه، ایوان بزرگی قرار دارد. بر روی مزار، صندوق قدیمی نصب شده است كه دو تاریخ 1018 و 1017 ه . ق را دارد.